Gonty bitumiczne to lekkie, elastyczne pokrycie dachowe z papy impregnowanej asfaltem i posypane granulatem mineralnym. Są ekonomiczne, łatwe w montażu na pełne deskowanie za pomocą gwoździ i kleju. Odporne na mróz, UV i wiatr; żywotność 20-50 lat. Idealne na dachy o spadku powyżej 12°. Wymagają podkładu izolacyjnego i częstej konserwacji.

Gonty bitumiczne to jedno z dość znanych pokryć dachowych w Polsce, cenione za trwałość i łatwy montaż. W pierwszych latach XXI wieku ich udział na rynku wzrósł o ponad 30%, według informacji Polskiego Związku Dekarzy. Te dachówki asfaltowe (inny termin na gonty bitumiczne) składają się z elastycznej osnowy z włókna szklanegoimpregnowanej modyfikowanym bitumemoraz mineralnej posypki chroniącej przed UV. W polskim klimacie, z mrozami sięgającymi -30°C i letnimi upałami powyżej +35°C, najlepiej sprawdzają się laminowane gonty bitumiczne o grubości 5-7 mm. Modele z samoprzylepną warstwą, jak IKO Cambridge czy TechnoNICOL Nord, wytrzymują wiatr do 192 km/h i grad klasy 4 wg normy EN 503. Dopasowanie gontów bitumicznych do architektury budynku zaczyna się od analizy nachylenia dachu – minimum 12° dla prostych kształtów.

Które gonty bitumiczne najlepiej sprawdzą się w polskim klimacie?

Gonty bitumiczne w polskim klimacie wymagają wysokiej odporności na cykle zamrażania-rozmrażania, co testuje norma PN-EN 544. Jednowarstwowe warianty (ok. 100-120 zł/m²) nadają się do garaży, ale na domy jednorodzinne polecane są dwustronnie laminowane gonty z asymetrycznym zarysem (trwałość 40-50 lat). Łupki bitumiczne symulują naturalny łupek, karpiówki – tradycyjną dachówkę ceramiczną. Czy gonty bitumiczne są odporne na śnieg? Tak, dzięki granulatowi ceramicznemu o uziarnieniu 1-3 mm, który zapobiega osuwaniu się mas śniegu (obciążenie do 960 kg/m²).
Właściwości gontów bitumicznych do Polski:

• Laminacja fiberglassowa dla wzmocnienia krawędzi;
• Modyfikator APP/SBS bitumu na elastyczność poniżej -25°C;
• Posypka bazaltowa odporna na algi i porosty;
• Waga 8-12 kg/m² – lżejsze od ceramiki o 70%;
• Gwarancja 25-50 lat od producentów jak GAF Timberline;
• Klasa ogniowa A – niepalne wg UL 790.

Wprowadzenie technologii „SuperGrip” (samoprzylepny klej) zmniejsza mostki termiczne. Dla dachów o nachyleniu powyżej 30° dobre są gonty z wentylacją wysokoprofilową.

Jak dopasować gonty bitumiczne do szyku budynku?

Dopasowanie gontów bitumicznych do architektury to sztuka harmonii formy i funkcji. Na nowoczesne bryły z płaskimi połaciami wybierz prostokątne gonty Premier (IKO), na dworki – „rybie łuski” o falistym profilu. Wymagane podłoże: papa termozgrzewalna lub deski sosnowe o wilgotności poniżej 18%. Kolorystyka: antracyt lub terakota dla tradycyjnych elewacji, grafit dla minimalistycznych.

Pytanie: Jakie gonty bitumiczne na dach o małym nachyleniu? Wybierz te z długim kitem samoprzylepnym: do 15 cm. Montaż w temperaturze powyżej +5°C zapewnia izolacyjność akustyczną do 30 dB. Estetyka „kamuflażu” pod ceramiczną dachówkę oszczędza 40% kosztów w porównaniu z oryginałem. (Źródło: dane GUNB ).

Gonty bitumiczne stanowią jedno z dość znanych rozwiązań w pokryciach dachowych, cenione za prostotę montażu i odporność na warunki atmosferyczne. Te elastyczne dachówki produkowane są z modyfikowanego bitumu na osnowie szklanej lub poliestrowej, z warstwą posypki mineralnej chroniącą przed UV.

Rodzaje gontów bitumicznych według technologii modyfikacji

Gonty APP – dobre do zgrzewania ogniowego

Gonty bitumiczne z modyfikacją APP (ataktyczny polipropylen) wyróżniają się termoplastycznymi właściwościami, co umożliwia ich łączenie palnikiem gazowym. Ta technologia zapewnia wysoką odporność na wysokie temperatury, nawet do 120°C, co czyni je świetnymi na dachy południowe. Grubość tych gontów wynosi zazwyczaj 3-5 mm, a waga około 10 kg/m². Stosuje się je głównie na dachach o nachyleniu powyżej 12°.

W Polsce APP dominuje w budownictwie przemysłowym ze względu na szybki montaż.

Gonty SBS – dla elastycznych i mrozoodpornych dachów

Gonty bitumiczne SBS (styren-butadien-styren) wyróżniają się elastomerową modyfikacją, dającą elastyczność nawet w temperaturach poniżej -30°C. Klei się je za pomocą lepiku lub samoprzylepnej warstwy, co upraszcza prace w chłodne dni. Ich wielowarstwowa konstrukcja, z rdzeniem z włókna szklanego, zapewnia trwałość do 50 lat. Charakterystyka gontów bitumicznych SBS obejmuje też lepszą odporność na grad i wiatr do 192 km/h.

Te gonty sprawdzają się w domach jednorodzinnych i na dachach mansardowych.

Różnice w kształtach obejmują klasyczne prostokąty, heksagony czy motyle, dostosowane do estetyki budynku. Wybranie zależy od nachylenia dachu i ekspozycji na słońce. Właściwie zastosowanie gontów bitumicznych obejmuje nie wyłącznie dachy główne, wiaty, altany i garaże. Montaż wymaga podkładu z papy termozgrzewalnej dla lepszej hydroizolacji. Dane producentów wskazują na recyklingowość tych materiałów w ponad 90%.

Montaż gontów bitumicznych pozwala każdemu początkującemu pokryć dach trwałym materiałem o żywotności do 50 lat. Ten elastyczny system krycia, znany też jako dachówki bitumiczne, waży zaledwie 10 kg/m² i daje się na spadki od 12°. Zanim zaczniesz montaż gontów bitumicznych samodzielnie, sprawdź pogodę – świetna temperatura to 5-25°C.

Przygotowanie podłoża pod gonty bitumiczne

Podłoże musi być suche i równe, wolne od zabrudzeń. Leczenie dachu papa podkładową to ważny etap, zalecany przez producentów jak IKO czy TechnoNICOL. Zabezpiecz krawędzie blaszkami aluminiowymi o szerokości 20 cm. Kontrłaty drewniane o przekroju 3×5 cm montuj co 35 cm, by zapewnić wentylację. Bez tego kroku gonty mogą pęcherzyć po 5 latach.

Główne etapy układania gontów bitumicznych

1. Rozwijaj starterowe pasy wzdłuż okapu, mocując je gwoździami co 10 cm – zacznij od dołu dachu.
2. Układaj arkusze gontów w rzędach, przesuwając je o 15 cm, z zakładką 14,5 cm – wbijaj 6 gwoździ na pas.
3. Kończ grzbiet trójkątnymi gąsiorami bitumicznymi, uszczelniając silikonem odpornym na UV.

W miejscach kominów stosuj kołnierze uszczelniające z butylu, by uniknąć przecieków. Pamiętaj o impregnacji drewna środkami jak Pinoteks – to wydłuża trwałość o 20%.

Przygotowanie podkładu dachowego pod gonty bitumiczne wymaga dokładnego zaplanowania, aby zapewnić szczelność i trwałość dachu na lata. Gonty bitumiczne, powszechne od ponad 50 lat w budownictwie mieszkaniowym, potrzebują stabilnej, gładkiej powierzchni wolnej od nierówności. Zaczynając prace, sprawdź kąt nachylenia połaci – minimum 12 stopni, by uniknąć spływania wody. Podkład musi być suchy i czysty, co zapobiega korozji i pleśni.

Jakie materiały wybrać do podkładu pod gont bitumiczny?

Do wykonania podkładu stosuj deski sosnowe o grubości 22 mm lub płyty OSB-3 klasy 3 o gęstości min. 600 kg/m³. Alternatywą jest papa podkładowa z włókna szklanego o gramaturze 150 g/m², klejona na gorąco lub samoprzylepna. Omijaj cienkich materiałów poniżej 18 mm, bo nie wytrzymają naprężeń termicznych. Dla dachów o rozstawie krokwi do 60 cm, deski układaj prostopadle z dylatacjami co 50 cm.

W kolejnym kroku zamocuj kontrłaty o przekroju 4×5 cm wzdłuż krokwi, tworząc wentylację min. 2 cm pod podkładem. To podstawowe dla odprowadzania wilgoci – badania pokazują, że bez tego kondensacja skraca żywotność gontów o 30%. Następnie nałóż folię wstępnego krycia, zachowując zakładki 15 cm w poziomie i 10 cm w pionie.

Czy poziomowanie podkładu wpływa na trwałość gontów bitumicznych?

Tak, nierówności powyżej 2 mm na metr powodują pęcherze i odspajanie gontów po 2-3 latach. Użyj niwelatora laserowego do kontroli, a wszelkie ubytki wypełniaj masą bitumiczną. Łaty podkładowe przybij w rozstawie 30 cm, stosując gwoździe ocynkowane 3,5×40 mm – co najmniej 4 na deskę. Przygotowanie podkładu dachowego pod gonty bitumiczne kończy się testem szczelności wodą pod ciśnieniem.