Wełna mineralna czy styropian – to pytanie nurtuje wielu inwestorów planujących ocieplenie domu. Oba materiały efektywnie chronią przed utratą ciepła, ale różnią się parametrami izolacyjności termicznej. Styropian (EPS) wyróżnia się współczynnikiem przewodzenia ciepła λ na poziomie 0,030-0,040 W/mK, co czyni go powszechnym wyborem do ścian zewnętrznych. Z kolei wełna mineralna, podobnie jak szklana jak i skalna (zgodna z normą PN-EN 13162), proponuje podobne wartości λ od 0,032 do 0,045 W/mK, lecz z dodatkowymi atutami. Właściwie, przy grubości 15 cm, styropian może obniżyć współczynnik przenikania ciepła U ściany do 0,18 W/m²K, w czasie gdy wełna skalna osiąga nawet 0,16 W/m²K w warunkach laboratoryjnych (dane Instytutu Techniki Budowlanej z 2022 r.). Który materiał izolacyjny sprawdzi się lepiej w Twoim domu? Zależy to od konstrukcji budynku i oczekiwań co do trwałości.

Wybranie między wełną mineralną a styropianem zależy od specyfiki zastosowania, np. w systemie ETICS czy ociepleniu poddasza. Styropian jest lżejszy (ok. 15 kg/m³) i tańszy w montażu – koszt metra kwadratowego izolacji to średnio 20-30 zł. Wełna mineralna, choć droższa (30-50 zł/m²), zapewnia wyższą paroprzepuszczalność (μ=1-5), co zapobiega kondensacji wilgoci w przegrodach (podstawowe w budownictwie energooszczędnym).

Porównanie wełny mineralnej i styropianu: podstawowe parametry izolacji termicznej?

Aby lepiej zrozumieć, zestawienie wełny mineralnej i styropianu wymaga analizy tabelarycznej:

Tabela pokazuje, że wełna mineralna wygrywa w wielofunkcyjności: termika + akustyka + ogień.
Zalety wełny mineralnej skalnej:

• Doskonała odporność ogniowa (A1 wg PN-B-10758), świetna do dachów.
• Wysoka sprężystość, wypełnia szczeliny bez mostków termicznych.
• Naturalna wentylacja przegrody dzięki paroprzepuszczalności.
• Redukcja hałasu o 45 dB w testach laboratoryjnych (badania ITB).
• Długowieczność ponad 50 lat bez utraty właściwości.

Styropian daje efekt w suchych warunkach, ale wełna mineralna kontra styropian do ocieplenia ścian zewnętrznych faworyzuje ten drugi przy wilgotnym klimacie Polski. Czy wełna mineralna jest lepsza na poddasze? Tak, bo absorbuje dźwięki i reguluje wilgoć (μ poniżej 5). Inwestorzy z domów pasywnych (standard PHPP) często łączą oba: styropian na elewację, wełnę wewnątrz. W r. sprzedaż wełny wzrosła o 15% (dane Rockwool), dzięki rosnącym normom WT 2021. Mostki termiczne to wróg izolacji: wełna zmniejsza je lepiej. (dane z symulacji Termis 2.0).

Porównanie właściwości termoizolacyjnych wełny mineralnej i styropianu ujawnia subtelne, lecz ważne różnice w efektywności izolacji budynków. Porównanie wełny mineralnej i styropianu pod kątem izolacyjności cieplnej wskazuje, że oba materiały osiągają podobne wartości współczynnika przewodzenia ciepła λ, oscylujące wokół 0,032-0,040 W/mK. Styropian EPS daje efekt w suchych warunkach dzięki niskiej higroskopijności.

Współczynnik λ i opór cieplny ogólnie

Wełna mineralna, podobnie jak skalna jak i szklana, proponuje λ na poziomie 0,035 W/mK dla grubości 20 cm, daje to opór cieplny R ≈ 5,7 m²K/W. Styropian grafitowy osiąga lepszy wynik – λ = 0,031 W/mK – minimalizując mostki termiczne w ścianach zewnętrznych. Jaka izolacja lepsza: wełna mineralna czy styropian do poddasza? Zależy to od wilgotności; wełna lepiej radzi sobie z parą wodną na skutek wysokiej paroprzepuszczalności μ ≈ 1-2. Styropian XPS, z μ > 100, blokuje wilgoć, ale traci efektywność powyżej 2% wilgotności.

Zachowanie w zmiennych warunkach klimatycznych

W polskim klimacie z mrozami do -20°C wełna mineralna akumuluje ciepło dłużej, redukując straty nawet o 15% w porównaniu do styropianu. Przykładowo, w testach ITB styropian EPS traci 10-20% izolacyjności po nasiąknięciu wodą. Wełna skalna wytrzymuje temperatury do 1000°C bez topnienia.

Krótkie zdania podkreślają: styropian jest lżejszy o 80%. Wełna zapewnia jednak lepszą stabilność wymiarową przy wahaniach temperatury. Dane z norm PN-EN 13162 potwierdzają te różnice.

Wybranie między wełną mineralną czy styropianem do ocieplenia domu zależy od konstrukcji budynku, lokalizacji i priorytetów izolacyjnych.

Praktyczne kryteria wyboru izolacji termicznej

Wełna mineralna daje efekt tam, gdzie liczy się wełna mineralna do ocieplenia dachu lub poddasza, na skutek wysokiej paroprzepuszczalności na poziomie do 0,25 mg/(m·h·Pa). Styropian EPS o λ=0,031 W/mK lepiej izoluje termicznie w suchych warunkach, np. styropian do elewacji zewnętrznej metodą lekką mokrą.

Zalety wełny mineralnej w trudnych warunkach

Wełna skalna o klasie reakcji na ogień A1 nie pali się, co potwierdza norma PN-EN 13162 z 2020 r., chroniąc dom przed pożarem nawet w strefach A-B wg przepisów budowlanych. Współczynnik przewodzenia ciepła dla wełny szklanej wynosi 0,032-0,040 W/mK, minimalnie gorszy od styropianu grafitowego (0,030 W/mK), ale rekompensuje to izolacja akustyczna do 50 dB. W wilgotnych klimatach, np. nad Bałtykiem, wełna absorbuje wilgoć bez utraty właściwości.

Styropian przeważa w ociepleniach ścian zewnętrznych, gdzie koszty są niższe o 20-30% wg danych Rockwool z r. Nie wymaga dodatkowej wentylacji, co upraszcza montaż.

Zalety styropianu:

• Niska cena: od 10 zł/m² za EPS 15 cm.
• Lekkość: gęstość 15 kg/m³, łatwy transport.
• Stabilność wymiarowa w suchym środowisku.
• Wysoka odporność na ściskanie do 100 kPa.
• Szybki montaż bez osiadania.

Wybranie kiedy wybrać wełnę zamiast styropianu zależy od dachu skośnego – tu wełna redukuje mostki termiczne o 25%.

Czy styropian do izolacji ścian od wewnątrz to dobry dobór? Wielu inwestorów rozważa tę metodę, by szybko poprawić komfort termiczny w mieszkaniach. Płyty EPS o grubości 5-10 cm umożliwiają współczynnik przewodzenia ciepła λ na poziomie 0,032-0,040 W/mK, co daje opór cieplny R nawet 2,5 m²K/W. Jednak eksperci ostrzegają przed pułapkami związanymi z wilgocią. Styropian ma niską paroprzepuszczalność, poniżej 0,1 mg/(m·h·Pa), co blokuje dyfuzję pary wodnej z pomieszczeń.

Problemy z wilgocią przy izolacji wewnętrznej styropianem

Zalety i wady układania styropianu na ścianach wewnętrznych

Montaż styropianu wewnątrz pomieszczeń jest prosty i tani – koszt materiałów to ok. 20-30 zł/m² r. Można go kleić do muru lub montować na stelażu z listew drewnianych. W blokach z wielkiej płyty taka izolacja termiczna wewnętrzna poprawia ciepło o 20-30% bez ingerencji w elewację. Mimo to, bez odpowiedniej folii paroizolacyjnej, para kondensuje się na styku styropianu ze ścianą, prowadząc do pleśni po 1-2 latach.

Właściwie budowlańcy preferują alternatywy jak wełna mineralna o paroprzepuszczalności μ=1-5. Styropian daje efekt tylko w suchych pomieszczeniach, np. salonach, przy warstwie poniżej 5 cm. Grubsze aplikacje wymagają wentylacji szczelinowej o szerokości 2-3 cm.

Mostki termiczne przy oknach i słupach betonowych nasilają straty ciepła nawet o 15%, co niweluje zyski z izolacji. Norma PN-EN 13163 z 2021 r. dopuszcza EPS wewnątrz, ale z zabezpieczeniami. W wilgotnym klimacie Polski lepiej omijać tej metody na stałe.